سوالات باشگاه آژاکس (قسمت اول)

اگر هوادار آژاکس هستی یا فوتبال هلند و اروپا را دنبال می‌کنی، وقت آن است که در سوالات باشگاه آژاکس (قسمت اول) شرکت کنی. این کوئیز ۱۰ سؤال دارد: ۵ سؤال آسان، ۳ سؤال متوسط و ۲ سؤال سخت، درباره لحظه‌های ماندگار، اسطوره‌ها، مربیان قهرمان، ورزشگاه و رویدادهای تأثیرگذار تاریخ آژاکس آمستردام. پیش از شروع، با تاریخچه و معرفی کامل این باشگاه هلندی آشنا شو.

تاریخچه و معرفی باشگاه آژاکس آمستردام

آژاکس (AFC Ajax) باشگاه فوتبال شهر آمستردام و یکی از پرافتخارترین باشگاه‌های هلند و اروپا است. سایت رسمی باشگاه آژاکس را «موفق‌ترین باشگاه هلند» می‌نامد و می‌نویسد پیراهن تیم سه ستاره دارد و هر ستاره نماد ده قهرمانی در لیگ است. آژاکس با پیراهن سفید و نوار قرمز میانی به میدان می‌رود و ورزشگاه خانگی‌اش یوهان کرایف آرنا در آمستردام است.

تأسیس آژاکس در ۱۹۰۰ و ریشه نام «آژاکس»

به نوشته سایت رسمی باشگاه، فلوریس استمپل، کارل ریزر و هان داده در صبح یکشنبه ۱۸ مارس ۱۹۰۰ در طبقه دوم کافه اوست‌ایندیه در کالورسترات ۲ آمستردام گرد هم آمدند و باشگاه را بنیان گذاشتند. استمپل نخستین رئیس باشگاه بود؛ نام «آمستردامسه» هم بعدها برای جلوگیری از اشتباه با باشگاه آژاکس شهر لیدن به نام افزوده شد. نام آژاکس برگرفته از قهرمانی اساطیری در ایلیاد هومر است، اما روشن نیست که باشگاه نام «آژاکس بزرگ» را انتخاب کرده یا «آژاکس کوچک». پیراهن نخست آژاکس مشکی با نوار قرمز بود، سپس راه‌راه سفید و قرمز شد و از ۱۹۱۱ پیراهن مشهور سفید با نوار قرمز میانی جای آن را گرفت، چون پیراهن پیشین بیش از اندازه به پیراهن اسپارتا شباهت داشت.

ورزشگاه آژاکس؛ از دی مر تا یوهان کرایف آرنا

آژاکس در ۱۹۹۶ از ورزشگاه دی مر به آمستردام آرنا رفت. به نوشته سایت رسمی ورزشگاه، ملکه بئاتریکس آن را ۱۴ اوت ۱۹۹۶ افتتاح کرد و آژاکس در مراسم افتتاحیه با میلان بازی کرد. ۲۵ آوریل ۲۰۱۸ نام ورزشگاه به افتخار یوهان کرایف به «یوهان کرایف آرنا» تغییر کرد و ظرفیت آن بیش از ۵۵ هزار صندلی است. در این ورزشگاه فینال لیگ قهرمانان ۱۹۹۸ میان رئال مادرید و یوونتوس، فینال لیگ اروپا ۱۵ مه ۲۰۱۳ میان بنفیکا و چلسی (۲–۱ به سود چلسی) و پنج دیدار یورو ۲۰۰۰ برگزار شد. باشگاه برای سی‌امین سالگرد ورزشگاه در ۱۴ اوت ۲۰۲۶ گزارشی ویژه منتشر کرد.

جک رینولدز و نخستین قهرمانی‌های آژاکس

جک رینولدز، مربی انگلیسی، در اوت ۱۹۱۵ سرمربی آژاکس شد. آژاکس در فصل ۱۹۱۳-۱۹۱۴ به دسته دوم سقوط کرده بود؛ سقوطی که به نوشته سایت رسمی تنها سقوط تاریخ باشگاه است. تیم در ۲۷ مه ۱۹۱۷ در فینال جام حذفی ۵–۰ وی‌اس‌وی را برد؛ در همان سال نیز به دسته اول بازگشت. ۹ ژوئن ۱۹۱۸ آژاکس با برد ۳–۰ مقابل ویلم دوم در تیلبورگ نخستین قهرمانی لیگ تاریخ خود را جشن گرفت؛ فصل بعد هم بدون شکست قهرمان شد. در دهه ۱۹۳۰ باشگاه پنج بار قهرمان هلند شد و پیت فان رینن در همین سال‌ها بیشتر گل‌هایش را زد.

رینوس میخلز، یوهان کرایف و سه جام اروپایی پیاپی

نخستین جام بین‌المللی آژاکس ۲۶ آوریل ۱۹۶۲ با شکست فاینورد در فینال جام اینترتوتو در ورزشگاه المپیک آمستردام به دست آمد. اما اوج باشگاه در آغاز دهه ۱۹۷۰ بود؛ سایت رسمی آژاکس از رینوس میخلز و یوهان کرایف به‌عنوان چهره‌های اصلی آن دوران و از کرایف به‌عنوان بهترین آژاکسی تاریخ باشگاه یاد می‌کند. آژاکس در ۱۹۷۱، ۱۹۷۲ و ۱۹۷۳ جام باشگاه‌های اروپا را برد و طبق گزارش یوفا، پس از رئال مادرید دهه ۱۹۵۰ نخستین تیمی شد که این جام را سه سال پیاپی بالای سر برد. در ۱۹۷۲ هم با شکست ایندیپندینته آرژانتین قهرمان جهان شد و سوپرجام رسمی اروپا در دوره ۱۹۷۳ را نیز برد؛ دیدارهای آن دوره در ژانویه ۱۹۷۴ برگزار شد. آژاکس پیش‌تر در ژانویه ۱۹۷۳ هم رنجرز را در مسابقه غیررسمی سوپرجام شکست داده بود.

کرایف مربی، لوئیس فن‌خال و دهه نود

یوهان کرایف به‌عنوان سرمربی در ۱۳ مه ۱۹۸۷ با گل مارکو فان باستن جام برندگان جام اروپا را به آمستردام آورد. ۱۳ مه ۱۹۹۲ لوئیس فن‌خال با جام یوفا جام‌های اروپایی آژاکس را کامل کرد؛ آژاکس دومین تیم پس از یوونتوس بود که هر سه رقابت باشگاهی یوفا را برد. ۲۴ مه ۱۹۹۵ پاتریک کلویورت در وین گل قهرمانی لیگ قهرمانان را زد و ۲۸ نوامبر ۱۹۹۵ تیم فن‌خال در توکیو با شکست گرمیو در ضربات پنالتی قهرمان جهان شد. آژاکس در فصل ۱۹۹۴-۱۹۹۵ قهرمان بدون شکست لیگ هلند هم شد و سایت رسمی باشگاه فن‌خال را معمار موفقیت‌های آن دوره می‌داند.

آکادمی آژاکس؛ کارخانه استعداد در دی توکومست

به نوشته سایت رسمی باشگاه، آکادمی آژاکس سال‌هاست یکی از بهترین‌های جهان شناخته می‌شود و در مجموعه ورزشی «دی توکومست» به معنای «آینده»، نزدیک به یوهان کرایف آرنا، تمرین می‌کند. یوهان کرایف، مارکو فان باستن، کلارنس سیدورف، دنیس برگکمپ، پاتریک کلویورت، فرانک رایکارد، فرانک دی بوئر و رافائل فان در فارت از فارغ‌التحصیلان آن بوده‌اند و ماتیس دلیخت، دانی فان دو بیک، یوریین تیمبر و رایان خراونبرخ هم از نسل‌های بعدی آن هستند. تیم اول نیز از آغاز فصل ۲۰۰۹-۲۰۱۰ در همین مجموعه تمرین می‌کند.

اسطوره‌های آژاکس

پیت فان رینن با ۲۷۳ گل رکورددار گلزنی تاریخ آژاکس است؛ او از ۱۹۲۹ تا ۱۹۴۲ در آژاکس بازی کرد. سیاک سوارت، پیت کایزر و هنک خروت در تیم قهرمان اینترتوتو ۱۹۶۲ بودند و کرایف و میخلز نسل طلایی دهه ۱۹۷۰ را ساختند. فان باستن و برگکمپ در دهه ۱۹۸۰ و کلویورت، رایکارد، دنی بلیند (کاپیتان تیم ۱۹۹۵) و فرانک دی بوئر در دهه ۱۹۹۰ از چهره‌های اصلی آژاکس بودند.

آژاکس در قرن بیست‌ویکم؛ از فرانک دی بوئر تا نیمه‌نهایی ۲۰۱۹

آژاکس در سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ با هدایت فرانک دی بوئر چهار قهرمانی پیاپی در لیگ هلند به دست آورد. ۲۴ مه ۲۰۱۷ در فینال لیگ اروپا به منچستریونایتد باخت. در فصل ۲۰۱۸-۲۰۱۹ اریک تن‌هاگ تیم را به قهرمانی لیگ و جام حذفی و نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان رساند؛ آژاکس در آن نیمه‌نهایی در دقایق پایانی به تاتنهام باخت و از فینال بازماند. ۱۸ آوریل ۲۰۲۱ با برد ۲–۱ مقابل ویتسه بیستمین جام حذفی را برد، ۲ مه ۲۰۲۱ سی‌وپنجمین قهرمانی لیگ را گرفت و ۱۱ مه ۲۰۲۲ با برد ۵–۰ مقابل هیرنفین سی‌وششمین قهرمانی را جشن گرفت.

افتخارات آژاکس

بر اساس فهرست افتخارات منتشرشده در سایت رسمی باشگاه، آژاکس ۳۶ قهرمانی در لیگ هلند (آخرین مورد در ۲۰۲۲)، ۲۰ جام حذفی (آخرین مورد در ۲۰۲۱) و ۹ سوپرجام هلند دارد. در اروپا ۴ جام باشگاه‌های اروپا یا لیگ قهرمانان (۱۹۷۱، ۱۹۷۲، ۱۹۷۳ و ۱۹۹۵)، جام برندگان جام ۱۹۸۷، جام یوفا ۱۹۹۲، دو سوپرجام رسمی اروپا در دوره‌های ۱۹۷۳ و ۱۹۹۵ (برگزارشده در ۱۹۷۴ و ۱۹۹۶) و سوپرجام غیررسمی مقابل رنجرز در ژانویه ۱۹۷۳ و جام اینترتوتو ۱۹۶۲ در پرونده‌اش ثبت شده است. همچنین آژاکس در ۱۹۷۲ و ۱۹۹۵ قهرمان جهان (جام بین‌قاره‌ای) شد.

آژاکس زنان

تیم زنان آژاکس ۱۸ مه ۲۰۱۲ تأسیس شد و نخستین بازی رسمی‌اش را ۲۴ اوت ۲۰۱۲ با برد ۲–۰ مقابل هیرنفین انجام داد. این تیم نخستین جام حذفی را ۹ ژوئن ۲۰۱۴ و نخستین قهرمانی لیگ را ۱۹ مه ۲۰۱۷ به دست آورد.

سوالات بیشتر

اگر از این کوئیز لذت بردی، سوالات یوهان کرایف (قسمت اول)، سوالات رینوس میخلز و سوالات باشگاه آث میلان (قسمت اول) را هم امتحان کن. برای سؤال‌های بیشتر به دسته سوالات فوتبال هلند سر بزن. هم‌اکنون می‌توانی در سایت کوئیز بازی مرجع سوالات فوتبالی پاسخ دهی.